Στάση άκρων αλόγου: ελαττώματα, κίνδυνοι και διόρθωση

Βρίσκεστε μπροστά σε ένα άλογο προς πώληση, ή απλώς μπροστά στο δικό σας στο λιβάδι, και κάτι τραβάει την προσοχή σας στα άκρα του. Ένα πόδι που στρέφεται ελαφρώς προς τα έξω, ένα γόνατο που φαίνεται να προεξέχει, μια οπλή με μεγαλύτερη κλίση από την άλλη. Άμεση ερώτηση: πρόκειται για μια λεπτομέρεια χωρίς συνέπειες ή για την αρχή ενός προβλήματος που θα κοστίσει ακριβά σε πέντε χρόνια; Αυτό ακριβώς περιγράφει η έννοια του απλομ (στάση των άκρων) στο άλογο. Αυτός ο οδηγός σάς δίνει τον τεχνικό ορισμό, ένα πρωτόκολλο παρατήρησης σε τέσσερις όψεις που μπορείτε να εφαρμόσετε από σήμερα το απόγευμα, την πλήρη ονοματολογία των ελαττωμάτων με την πραγματική τους σοβαρότητα, και κυρίως την απάντηση με αριθμητικά δεδομένα στο ερώτημα που κανείς δεν πραγματεύεται: μέχρι ποια ηλικία μπορεί ακόμα να διορθωθεί ένα ελάττωμα απλομ.

Τα βασικά σημεία

• Οι άξονες των άκρων υποδηλώνουν τη θέση και τον προσανατολισμό των μελών κάτω από το σώμα του αλόγου. Είναι κανονικοί όταν τα μέλη είναι παράλληλα αν τα κοιτάξετε από μπροστά και κάθετα αν τα κοιτάξετε από το πλάι.
• Τα μπροστινά μέλη υποστηρίζουν περίπου το 60% του βάρους του αλόγου έναντι 40% για τα πίσω: ένα ελάττωμα στα μπροστινά μέλη έχει μηχανικά μεγαλύτερο κόστος.
• Η εξέταση γίνεται σε τέσσερις όψεις (μπροστά, αριστερό προφίλ, δεξί προφίλ, πίσω) σε επίπεδο και σκληρό έδαφος, και στη συνέχεια κατά το βάδισμα.
• Ένα άλογο πρέπει να έχει πρόσφατα πεταλωθεί/ξεποδιστεί για να αξιολογηθεί: σε ένα πόδι που είναι πολύ μακρύ, αξιολογείτε την οπλή και όχι το μέλος.
• Στο ενήλικο άλογο, ένα ελάττωμα στον άξονα των άκρων δεν διορθώνεται πλέον: συνοδεύεται από τη φροντίδα των οπλών κάθε 5 έως 8 εβδομάδες και την κατάλληλη εργασία.
• Στο πουλάρι, το χρονικό περιθώριο εξαρτάται από την άρθρωση: κλείνει περίπου στους 3 έως 4 μήνες στον καρπό, αλλά παραμένει ανοιχτό έως τους 15 μήνες στο γόνατο.
• Σχεδόν όλα τα άλογα παρουσιάζουν κάποια απόκλιση στον άξονα των άκρων. Το ζητούμενο δεν είναι η τελειότητα, αλλά ο βαθμός και η συμμετρία.

Aplomb αλόγου: τι υποδηλώνει ακριβώς ο όρος

Ο όρος aplomb υποδηλώνει την τοποθέτηση και τον προσανατολισμό των μελών του αλόγου κάτω από το σώμα του: θεωρούνται κανονικά όταν τα μέλη είναι παράλληλα μεταξύ τους κοιτάζοντας από μπροστά, και κάθετα κοιτάζοντας από το πλάι. Η λέξη προέρχεται απευθείας από το νήμα της στάθμης του χτίστη, αυτό το εργαλείο που δίνει την απόλυτη κατακόρυφο. Το να κρίνετε τα aplomb σημαίνει να ελέγχετε αν τα μέλη ακολουθούν αυτή τη θεωρητική κατακόρυφο.

Οι ιππολόγοι χρησιμοποιούν δύο ακριβή σημεία αναφοράς για να χαράξουν αυτή την κατακόρυφο:

• Για ένα πρόσθιο άκρο, μια κατακόρυφος που κατεβαίνει από την άκρη του ώμου πρέπει να χωρίζει το κάτω μέρος του άκρου σε δύο ίσα μέρη. Από το πλάι, μια κατακόρυφος που ξεκινά από το ένα τρίτο του ώμου πρέπει να χωρίζει το άκρο στη μέση και να πέφτει λίγο πίσω από τις φτέρνες.
• Για ένα οπίσθιο άκρο, μια κατακόρυφος που κατεβαίνει από την άκρη του γλουτού πρέπει να χωρίζει το άκρο σε δύο ίσα μέρη. Από το πλάι, πρέπει να συναντά την άκρη του ταρσού, να ακολουθεί τους τένοντες και να πέφτει επίσης λίγο πίσω από τις φτέρνες.

Ένα τρίτο σημείο αναφοράς ολοκληρώνει το σύνολο: η βάση στήριξης, δηλαδή το τετράπλευρο που οριοθετείται από τα άκρα των τεσσάρων ποδιών που πατούν στο έδαφος. Μια ευρεία βάση προσφέρει πλευρική σταθερότητα, ενώ μια στενή βάση ευνοεί την ταχύτητα σε ευθεία γραμμή. Για τον λόγο αυτό, ένα μακρόσωμο άλογο και ένα βραχύσωμο άλογο δεν έχουν τις ίδιες φυσικές ικανότητες, ανεξάρτητα από οποιοδήποτε ελάττωμα.

Γιατί τα στηρίγματα καθορίζουν την καριέρα του αλόγου

Ένα άλογο σε κατάσταση ηρεμίας κατανέμει περίπου το 60% του βάρους του στα μπροστινά του άκρα έναντι 40% στα πίσω: αυτή η ασυμμετρία εξηγεί γιατί το ίδιο ελάττωμα έχει σοβαρότερες συνέπειες στο μπροστινό μέρος παρά στο πίσω. Σε ένα άλογο ιππασίας 500 kg, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 300 kg που φέρονται μόνο από τα μπροστινά άκρα, έναντι 200 kg στο πίσω μέρος. Ένα μπροστινό πόδι με απόκλιση προς τα έξω προκαλεί λοιπόν πολύ μεγαλύτερη ανησυχία από ένα αντίστοιχο πίσω πόδι, και αυτό δεν είναι ζήτημα αισθητικής προτίμησης, είναι ζήτημα φορτίου που απορροφάται σε κάθε διασκελισμό.

Ένα ελάττωμα στην ορθότητα των άκρων δημιουργεί μια ασύμμετρη στήριξη. Το μέλος δεν δέχεται πλέον τη δύναμη κάθετα, αλλά ελαφρώς πλάγια, διασκελισμό με τον διασκελισμό, χιλιάδες φορές την ημέρα. Οι τεκμηριωμένες συνέπειες στο μυοσκελετικό σύστημα είναι συγκεκριμένες:

• Ασύμμετρη φθορά των αρθρώσεων, η οποία προετοιμάζει το έδαφος για πρώιμη οστεοαρθρίτιδα
• Τεντονίτιδες και συνδεσμικές βλάβες, ιδιαίτερα στον καμπτήρα τένοντα και στον αναρτητήρα σύνδεσμο του μετακαρπίου
• Σύνδρομο του σκαφοειδούς οστού, που ευνοείται από ορισμένες διαμορφώσεις της οπλής και του μετακαρπίου
• Ακανόνιστη φθορά της οπλής, η οποία με τη σειρά της επιδεινώνει το αρχικό ελάττωμα σε έναν φαύλο κύκλο
• Τραυματισμοί, όταν ένα μέλος χτυπά φυσικά και τραυματίζει ένα άλλο

Πρέπει αμέσως να θέσουμε όλα αυτά σε μια προοπτική, διότι η ανάγνωση αυτού του είδους άρθρων προκαλεί συχνά αδικαιολόγητη ανησυχία. Το άλογο με τέλεια ορθοστασία είναι μια αφαίρεση των εγχειριδίων. Σχεδόν όλα τα άλογα που βρίσκονται σε δραστηριότητα παρουσιάζουν τουλάχιστον μία απόκλιση, συχνά και περισσότερες, και εργάζονται σε όλη τους τη ζωή χωρίς να κουτσαίνουν ποτέ. Αυτό που μετράει δεν είναι η παρουσία ενός ελαττώματος, αλλά ο βαθμός του, η συμμετρία του μεταξύ των δύο μελών ενός ίδιου ζεύγους και η χρήση που απαιτούμε από το άλογο. Μια ελαφρά κλίση προς τα μέσα (cagneux) σε ένα άλογο αναψυχής που βγαίνει βόλτα τρεις φορές την εβδομάδα δεν αποτελεί κανένα πρόβλημα. Το ίδιο ελάττωμα, σε έντονο βαθμό, σε ένα άλογο ιππασίας (CSO) που κάνει άλματα στο 1,20 μ. είναι ένα εντελώς διαφορετικό θέμα.

Παρατήρηση της ορθοστασίας: το πρωτόκολλο τεσσάρων όψεων

Ένας έλεγχος των άκρων δεν αξίζει τίποτα αν το άλογο δεν είναι σωστά τοποθετημένο: οι μισές παρατηρήσεις των ερασιτεχνών ακυρώνονται από ένα επικλινές έδαφος ή ένα πολύ μακρύ πόδι. Ακολουθεί η διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσετε, με τη σειρά.

• Επιλέξτε ένα επίπεδο και σκληρό έδαφος. Ένα μαλακό ή επικλινές έδαφος αλλοιώνει εντελώς την ανάγνωση των κατακόρυφων γραμμών. Ένας διαδρομός από μπετόν ή ένα πατημένο και ομοιόμορφο έδαφος στίβου είναι κατάλληλα.
• Βεβαιωθείτε ότι το άλογο είναι τοποθετημένο τετράγωνο, με τα τέσσερα μέλη να πατούν στο έδαφος, το βάρος ομοιόμορφα κατανεμημένο, χωρίς να στηρίζεται σε ένα οπίσθιο άκρο. Το κεφάλι πρέπει να είναι ελεύθερο και στον άξονα του σώματος: ένα κεφάλι στραμμένο μετατοπίζει το βάρος και παραμορφώνει το πάτημα.
• Ελέγξτε την ημερομηνία του τελευταίου πεταλώματος. Σε ένα πόδι που έχει πεταλωθεί πριν από επτά εβδομάδες, κρίνετε το κέρας και όχι το μέλος. Πραγματοποιήστε την εξέταση τις ημέρες που ακολουθούν την επίσκεψη του πεταλωτή.
• Πάρτε απόσταση, στα τρία ή τέσσερα μέτρα, στο ύψος του μέλους που παρατηρείτε, ποτέ από ψηλά πάνω από τη ράχη του αλόγου.
• Παρατηρήστε με τη σειρά: από μπροστά, μετά από αριστερό προφίλ, μετά από δεξιό προφίλ, και μετά από πίσω. Κάθε οπτική γωνία αποκαλύπτει ελαττώματα που οι άλλες αποκρύπτουν.
• Ολοκληρώστε με την εξέταση κατά τη βάδιση, σε ευθεία γραμμή, σε σκληρό έδαφος: ζητήστε από κάποιον να κρατά το άλογο από το χαλινάρι, παρακολουθήστε το να απομακρύνεται από εσάς και στη συνέχεια να επιστρέφει προς το μέρος σας.
• Φωτογραφίστε τις τέσσερις όψεις. Είναι ο μόνος τρόπος για να αντικειμενικοποιήσετε μια εξέλιξη από το ένα έτος στο άλλο και να δείξετε κάτι συγκεκριμένο στον κτηνίατρό σας.

Αυτό το πρωτόκολλο διαρκεί δέκα λεπτά και δεν απαιτεί κανέναν ιδιαίτερο εξοπλισμό πέρα από έναν σχοινί καθοδήγησης και ένα σωστά προσαρμοσμένο licol. Η εφαρμογή του δύο φορές τον χρόνο είναι υπεραρκετή για ένα ενήλικο άλογο σε καλή κατάσταση υγείας.

Οι άξονες των μπροστινών ποδιών σε θέα από μπροστά: ανοιχτά, κλειστά, στραβά προς τα μέσα, στραβά προς τα έξω

Σε θέα από μπροστά, ο άξονας είναι κανονικός όταν τα δύο μπροστινά πόδια είναι παράλληλα και κάθετα στο έδαφος: οι αποκλίσεις εντοπίζονται είτε στο άνοιγμα των μελών, είτε στην περιστροφή τους. Αυτά είναι τα πιο ορατά ελαττώματα και εκείνα που οι αγοραστές εντοπίζουν πρώτα.

Τα ελαττώματα ανοίγματος:

• Ανοιχτό μπροστά: τα μέλη είναι πολύ ανοιχτά σε σχέση με το πλάτος του στήθους. Το άλογο περπατά κουνώντας το σώμα του πλευρικά, με απώλεια αποτελεσματικότητας αλλά με μικρό κίνδυνο τραυματισμού.
• Κλειστό μπροστά: τα μέλη είναι πολύ κοντά το ένα στο άλλο. Ο κίνδυνος γίνεται συγκεκριμένος καθώς τα μέλη διασταυρώνονται και το άλογο μπορεί να τραυματίσει τον εαυτό του.

Τα ελαττώματα περιστροφής, τα οποία είναι αυτά που επιδιώκουμε συχνότερα να ονομάσουμε:

• Panard: το μέλος έχει κλίση προς τα έξω, τα πόδια δείχνουν προς τα έξω. Είναι η εκδοχή του αλόγου για τα πόδια σε σχήμα πάπιας.
• Cagneux: το μέλος έχει κλίση προς τα μέσα, τα πόδια συγκλίνουν το ένα προς το άλλο, συχνά με τους αγκώνες στραμμένους προς τα έξω.

Ένα τεχνικό σημείο αλλάζει τα πάντα στην εκτίμηση αυτών των δύο ελαττωμάτων: η απόκλιση μπορεί να ξεκινά από το γόνατο, από το μετακάρπιο ή μόνο από το πόδι, και η σοβαρότητα δεν έχει καμία σχέση. Ένα άλογο που είναι απλώς στραβοπόδαρο στο πόδι έχει μια περιορισμένη περιστροφή στην τελευταία άρθρωση, με μέτρια μηχανική επίπτωση. Ένα άλογο που είναι στραβοπόδαρο από το γόνατο αναγκάζει ολόκληρο το μέλος να εργάζεται υπό στρέψη, και αυτό είναι σαφώς πιο επιβαρυντικό. Πριν ανησυχήσετε, αναζητήστε λοιπόν από πού ξεκινά η απόκλιση.

Σε αυτά προστίθενται δύο ελαττώματα του γόνατος που είναι ορατά από μπροστά:

• Γόνατα προς τα μέσα: τα γόνατα είναι στραμμένα προς τα μέσα, συχνά συνδεόμενα με ένα άλογο με κλειστά άκρα.
• Γόνατα προς τα έξω: τα γόνατα αποκλίνουν προς τα έξω, σε αντίθεση με το προηγούμενο.

Τα στηρίγματα των εμπρόσθιων άκρων σε προφίλ: campé, sous lui, arqué, jointé

Σε προφίλ, δεν κρίνουμε πλέον την απόσταση αλλά την προβολή ή την υποχώρηση του μέλους σε σχέση με την κατακόρυφο, καθώς και την κλίση της οπλής. Αυτά τα ελαττώματα είναι λιγότερο εντυπωσιακά από τα προηγούμενα, αλλά συχνά πιο σοβαρά σε μακροπρόθεσμες συνέπειες.

Τα ελαττώματα θέσης ολόκληρου του μέλους:

• Campé du devant: το μέλος φέρεται μπροστά από την κατακόρυφο αναφοράς. Το άλογο φαίνεται να είναι τοποθετημένο μπροστά από το κέντρο βάρους του.
• Sous lui du devant: το μέλος φέρεται πίσω από την κατακόρυφο, το άλογο φαίνεται να έχει μαζευτεί κάτω από τη μάζα του. Αυτό το ελάττωμα δίνει μια σαφή τάση για σκοντάψιμο.

Τα ελαττώματα του γόνατου όπως φαίνονται από το πλάι:

• Arqué: τα γόνατα φέρονται μπροστά από την κατακόρυφο, συνήθως λόγω φθοράς και κόπωσης κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του αλόγου.
• Brassicourt: η ίδια εικόνα, αλλά παρούσα από τη γέννηση και όχι επίκτητη λόγω εργασίας. Η διάκριση είναι σημαντική κατά την αγορά.
• Genou creux ή effacé: το γόνατο αντίθετα κλίνει προς τα πίσω, δημιουργώντας μια κοιλότητα. Πρόκειται για το πιο περιοριστικό ελάττωμα της ομάδας, καθώς θέτει τον καμπτήρα τένοντα σε μόνιμη τάση.

Απομένουν τα ελαττώματα του paturon, τα οποία αποτελούν το πραγματικό τεχνικό θέμα αυτής της άποψης. Το paturon είναι το αμορτισέρ του αλόγου και η κλίση του προκύπτει από έναν μηχανικό συμβιβασμό:

• Droit jointé και court jointé: το πατουράκι είναι πολύ όρθιο και πολύ κοντό. Η απόσβεση των κραδασμών είναι ανεπαρκής και οι αρθρώσεις, κυρίως το μπουλέ και το πόδι, είναι αυτές που δέχονται τους κραδασμούς.
• Bas jointé και long jointé: το πατουράκι είναι πολύ μακρύ και πολύ κεκλιμένο. Η απόσβεση των κραδασμών είναι εξαιρετική, αλλά ο καμπτήρας τένοντας και ο αναρτήρας σύνδεσμος του μπουλέ εργάζονται σε συνεχή υπερβολή, με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο τενοντίτιδας, ιδιαίτερα σε μαλακά εδάφη.
• Bouleté: το μπουλέ προβάλλεται προς τα εμπρός, πέρα από την κάθετο του μέλους. Πρόκειται για ένα σοβαρό ελάττωμα που συχνά υποδηλώνει σύσπαση των τενόντων.

Τα στηρίγματα των οπίσθιων άκρων: θέα από πίσω και θέα από το πλάι

Τα οπίσθια είναι η μηχανή του αλόγου: ένα ελάττωμα εκεί υποβαθμίζει αρχικά την ώθηση και την ποιότητα των βηματισμών, προτού προκαλέσει χωλότητα. Γι’ αυτόν τον λόγο, ένα ελάττωμα στα οπίσθια παρατηρείται συχνά αργά, όταν ο αναβάτης αρχίζει να διαπιστώνει ότι το άλογό του «δεν ωθεί καλά».

Κοιτάζοντας από πίσω, τα σημεία αναφοράς είναι οι κορυφές των ταρσών και η ευθυγράμμιση των οπλών:

• Κλειστοί ταρσοί: οι κορυφές των ταρσών πλησιάζουν η μία την άλλη, ενώ τα πόδια παραμένουν στον άξονα. Συχνό ελάττωμα, το οποίο χρήζει προσοχής όταν είναι έντονο.
• Ανοιχτοί ταρσοί: οι κορυφές απομακρύνονται προς τα έξω. Ο κύριος κίνδυνος παραμένει το ελαφρύ χτύπημα.
• Στραβά πίσω πόδια (Cagneux): οι κορυφές των ταρσών είναι στραμμένες προς τα έξω και τα πόδια συγκλίνουν.
• Πόδια με φορά προς τα έξω (Panard): τα πόδια δείχνουν προς τα έξω. Πρόκειται γενικά για το πιο αθώο ελάττωμα από όλη τη λίστα, το οποίο είναι ευρέως ανεκτό.
• Ασταθείς ταρσοί: οι ταρσοί φέρονται προς τα έξω και στερούνται σταθερότητας κατά την κίνηση.

Σε προφίλ όψη, συναντάμε τη λογική του εμπρόσθιου και οπίσθιου μέρους της κατακόρυφου:

• Campé (με τα πίσω πόδια τεντωμένα προς τα πίσω): τα πίσω άκρα φέρονται πίσω από το σώμα. Το άλογο δυσκολεύεται να υποβαστάξει το βάρος του, γεγονός που επηρεάζει άμεσα την εργασία στο επίπεδο.
• Υπό το σώμα (με τα πίσω πόδια κάτω από το σώμα): τα πίσω άκρα είναι τοποθετημένα κάτω από το σώμα, με αυξημένη καταπόνηση των αρθρώσεων.
• Ευθύς ταρσός: η γωνία του ταρσού είναι πολύ ανοιχτή, η απόσβεση των κραδασμών μειώνεται και η άρθρωση δέχεται μεγαλύτερη πίεση.
• Κεκλιμένος ταρσός: η γωνία είναι αντίθετα πολύ κλειστή, γεγονός που αυξάνει την τάση στους τένοντες και στον ίδιο τον ταρσό.

Συνοπτικός πίνακας των ελαττωμάτων στάσης και της σοβαρότητάς τους

Τα είκοσι ελαττώματα στάσης που περιγράφηκαν παραπάνω δεν έχουν την ίδια βαρύτητα: τρία είναι ακίνδυνα, περίπου δέκα είναι μέτρια και μόνο έξι δικαιολογούν πραγματική κτηνιατρική επαγρύπνηση. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει το καθένα από αυτά με όσα παρατηρείτε συγκεκριμένα και το επίπεδο κινδύνου που αναμένεται. Τα επίπεδα σοβαρότητας αφορούν ένα άλογο ιππασίας σε κανονική δραστηριότητα, και για ένα ελάττωμα έντονο και όχι απλώς υποτυπώδες.

• Ελάττωμα | Όψη | Τι παρατηρείται | Κύρια συνέπεια | Σοβαρότητα
• Ανοιχτό μπροστά | Πρόσοψη | Μπροστινά άκρα πολύ ανοιχτά | Κλυδανισμός στο βάδισμα, απώλεια αποτελεσματικότητας | Χαμηλή
• Κλειστό μπροστά | Πρόσοψη | Μπροστινά άκρα πολύ κοντά | Διασταύρωση, κίνδυνος αυτοτραυματισμού | Μέτρια
• Παναρδ (στροφή προς τα έξω) | Πρόσοψη | Οπλές στραμμένες προς τα έξω | Στρέψη του μέλους, ασύμμετρη φθορά | Μέτρια προς υψηλή
• Κανιέ (στροφή προς τα μέσα) | Πρόσοψη | Οπλές στραμμένες προς τα μέσα | Στρέψη, κίνδυνος τραυματισμού | Μέτρια προς υψηλή
• Γόνατο βοδιού | Πρόσοψη | Γόνατα στραμμένα προς τα μέσα | Πίεση στον καρπό | Μέτρια
• Γόνατα με κλίση προς τα έξω | Πρόσοψη | Γόνατα ανοιχτά προς τα έξω | Πίεση στον καρπό | Μέτρια
• Καμπέ (μετατόπιση προς τα εμπρός) | Προφίλ | Μέλος τοποθετημένο προς τα εμπρός | Μετατοπισμένη στήριξη, μειωμένη απόσβεση κραδασμών | Μέτρια
• Κάτω από το σώμα | Προφίλ | Μέλος τοποθετημένο κάτω από τη μάζα | Τάση για παραπάτημα, πτώσεις | Υψηλή
• Τοξωτό | Προφίλ | Γόνατα προς τα εμπρός, επίκτητο | Σημάδι φθοράς, μειωμένη σταθερότητα | Μέτρια
• Brassicourt | Προφίλ | Γόνατα προς τα εμπρός, εκ γενετής | Μειωμένη σταθερότητα | Μέτρια
• Κοίλο ή υποχωρημένο γόνατο | Προφίλ | Γόνατο προς τα πίσω, κοίλο | Μόνιμη τάση του καμπτήρα | Υψηλή
• Ίσιο ή κοντό μετακάρπιο | Προφίλ | Μετακάρπιο κοντό και όρθιο | Κραδασμοί που απορροφώνται από τις αρθρώσεις | Μέτρια προς υψηλή
• Χαμηλό ή μακρύ μετακάρπιο | Προφίλ | Μετακάρπιο μακρύ και κεκλιμένο | Υπερφόρτωση τενόντων, τενοντίτιδα | Υψηλή
• Bouleté (μετατόπιση του μετακαρπιοφαλαγγικού) | Προφίλ | Μετακάρπιο προβαλλόμενο προς τα εμπρός | Συστολή τενόντων, αφύσικη στήριξη | Υψηλή
• Κλειστοί ταρσοί | Πίσω | Άκρα των ταρσών κοντά | Εκτροπή της ώθησης, φθορά του ταρσού | Μέτρια
• Ανοιχτοί ταρσοί | Πίσω | Άκρα των ταρσών ανοιχτά | Ελαφρείς τραυματισμοί | Χαμηλή προς μέτρια
• Παναρδ πίσω | Πίσω | Οπλές στραμμένες προς τα έξω | Περιορισμένη μηχανική επίπτωση | Χαμηλή
• Καμπέ πίσω | Προφίλ | Πίσω άκρα τοποθετημένα προς τα πίσω | Δύσκολη εμπλοκή, επιβάρυνση της ράχης | Μέτρια
• Ίσιος ταρσός | Προφίλ | Γωνία ταρσού πολύ ανοιχτή | Μειωμένη απόσβεση κραδασμών, αρθρίτιδα | Μέτρια προς υψηλή
• Κεκλιμένος ταρσός | Προφίλ | Γωνία ταρσού πολύ κλειστή | Τάση τενόντων στον ταρσό | Μέτρια

Τι αλλάζουν οι άξονες των άκρων στο βάδισμα: billarder, se croiser, forger

Η εξέταση κατά το βάδισμα αποκαλύπτει ελαττώματα που είναι εντελώς αόρατα κατά τη στάση, επειδή ένα μέλος με κακό προσανατολισμό δεν αρκείται στο να πατάει λάθος: περιγράφει μια ανώμαλη τροχιά μεταξύ δύο στηριγμάτων. Αυτό είναι το μέρος της εξέτασης που οι αναβάτες παραλείπουν συχνότερα, και ωστόσο είναι αυτό που δίνει τα πιο αξιόπιστα προειδοποιητικά σήματα.

Η ιππολογική ορολογία ονομάζει με ακρίβεια αυτές τις τροχιές:

• Billarder: κατά την ανύψωση του ποδιού, το μέλος περιγράφει ένα τόξο προς τα έξω. Τυπικό του αλόγου με στραβά πόδια (cagneux).
• Se croiser: τα πόδια τοποθετούνται το ένα μπροστά από το άλλο, πάνω ή κοντά στη μέση γραμμή. Τυπικό του αλόγου που είναι στενό μπροστά.
• Se couper: ένα μέλος χτυπάει σωματικά το άλλο, προκαλώντας τραυματισμό. Είναι η επιδεινωμένη εκδοχή του προηγούμενου.
• Forger: το πέταλο ενός οπίσθιου ποδιού χτυπάει το πέταλο ενός πρόσθιου ποδιού, με τον χαρακτηριστικό μεταλλικό ήχο.
• Raser le tapis: το άλογο αγγίζει τακτικά το έδαφος με την άκρη της οπλής αντί να σηκώνει αποφασιστικά το πόδι.

Κρατήστε ένα μόνο προειδοποιητικό σημάδι σε ολόκληρη αυτή την παράγραφο: οι επαναλαμβανόμενοι τραυματισμοί επιβάλλουν ένα ραντεβού με τον πεταλωτή, χωρίς να περιμένετε το επόμενο προγραμματισμένο πετάλωμα. Ένα άλογο που κόβεται ή που χτυπάει τα πόδια του τακτικά, το δείχνει με σημάδια στα μέλη του και ίχνη στα πέταλά του, και υπάρχουν λύσεις πεταλώματος για τις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις.

Διόρθωση των στάσεων ενός αλόγου: τι είναι εφικτό και μέχρι ποια ηλικία

Στο ενήλικο άλογο, ένα ελάττωμα στη στάση των άκρων δεν διορθώνεται: απλώς υποστηρίζεται. Πρέπει να το πούμε ξεκάθαρα, επειδή πολλές αγγελίες πώλησης και συζητήσεις στους στάβλους αφήνουν να εννοηθεί το αντίθετο. Μόλις ολοκληρωθεί η ανάπτυξη των οστών, καμία παρέμβαση δεν θα ισιώσει ένα άκρο. Το πετάλωμα και η φροντίδα της οπλής μπορούν να εξισορροπήσουν το πάτημα, να βελτιώσουν την άνεση και να επιβραδύνουν τη φθορά, αλλά δεν αλλάζουν τη διάπλαση.

Στο πουλάρι, αντίθετα, το παράθυρο υπάρχει πραγματικά. Και εδώ είναι που διακυβεύεται η πιο χρήσιμη πληροφορία ολόκληρου αυτού του άρθρου, επειδή σχεδόν πάντα παραλείπεται: αυτό το παράθυρο δεν είναι το ίδιο ανάλογα με την άρθρωση που αφορά, και είναι πολύ πιο μικρό από όσο φαντάζεστε στο κάτω μέρος του μέλους.

• Στο μετακάρπιο (boulet): η πλάκα ανάπτυξης που βρίσκεται στο κάτω μέρος του μετακαρπίου δεν έχει σχεδόν καθόλου δυνατότητα επιμήκυνσης μετά από 60 έως 90 ημέρες ζωής. Το χρονικό περιθώριο για να δράσετε σε μια γωνιακή απόκλιση του μετακαρπίου κλείνει επομένως γύρω στους 3 έως 4 μήνες, και οι χειρουργικές επεμβάσεις σε αυτή την περιοχή πραγματοποιούνται πολύ νωρίς, συχνά από τις πρώτες εβδομάδες.
• Στο γόνατο: η πλάκα ανάπτυξης του καρπού παραμένει ενεργή για σχεδόν δύο χρόνια, με μια επιμήκυνση που συνεχίζεται με φθίνοντα ρυθμό. Μια γωνιακή απόκλιση του γόνατος παραμένει αντιμετωπίσιμη έως περίπου τους 15 μήνες.

Η πρακτική συνέπεια είναι άμεση για κάθε εκτροφέα ή αγοραστή πουλάριου: μια απόκλιση στο κάτω μέρος του άκρου αποτελεί σχεδόν επείγον περιστατικό, ενώ μια απόκλιση στο γόνατο αφήνει περιθώριο χρόνου για να συμβουλευτείτε έναν ειδικό και να αποφασίσετε. Και στις δύο περιπτώσεις, η αξιολόγηση γίνεται από κτηνίατρο, με τη βοήθεια ακτινογραφιών, και δεν είναι ζήτημα που κρίνεται με το μάτι στο λιβάδι.

Για το ενήλικο άλογο που φέρει ένα γνωστό ελάττωμα, η στρατηγική υποστήριξης συνοψίζεται σε τέσσερα σημεία:

• Τακτικό πετάλωμα κάθε 5 έως 8 εβδομάδες, χωρίς ποτέ να αφήνετε να περάσει αυτό το διάστημα. Είναι ο πιο αποτελεσματικός και λιγότερο δαπανηρός μοχλός.
• Κατάλληλη σιδέρωση αν χρειάζεται, κατόπιν συζήτησης μεταξύ του πεταλωτή και του κτηνιάτρου. Μια σωστά μελετημένη σιδέρωση αντισταθμίζει ένα μέρος της ανισορροπίας στη στήριξη.
• Συμμετρική και προοδευτική εργασία, με συστηματική προθέρμανση και ιδιαίτερη προσοχή στο έδαφος.
• Κτηνιατρική παρακολούθηση με το παραμικρό σημάδι χωλότητας, θερμότητας ή πρηξίματος στο συγκεκριμένο μέλος.

Η ζωή με ένα άλογο που έχει ελάττωμα στη στάση των άκρων: η λίστα ελέγχου για τον ιδιοκτήτη

Ένα πρόβλημα στη στάση των άκρων που παρακολουθείται σωστά κοστίζει ένα προγραμματισμένο ραντεβού με τον πεταλωτή, ενώ ένα πρόβλημα που αγνοείται κοστίζει μήνες ακινησίας. Ακολουθούν οι κινήσεις που πρέπει να εντάξετε στη ρουτίνα σας, χωρίς να αφιερώνετε περισσότερο χρόνο από ό,τι σήμερα.

• Να τηρείτε τον ρυθμό πεταλώματος των 5 έως 8 εβδομάδων, ακόμα και τον χειμώνα, ακόμα και όταν το άλογο δεν εργάζεται.
• Να φωτογραφίζετε τις τέσσερις όψεις δύο φορές τον χρόνο, πάντα στο ίδιο σημείο και με το ίδιο κάδρο, για να αντικειμενικοποιείτε την εξέλιξη αντί να βασίζεστε στη μνήμη σας.
• Να ελέγχετε τη φθορά της οπλής και τη συμμετρία των πετάλων σε κάθε επίσκεψη του πεταλωτή: μια έντονα ασύμμετρη φθορά αποκαλύπτει το πραγματικό πάτημα του αλόγου σας.
• Να ελέγχετε τα άκρα μετά από κάθε συνεδρία για να εντοπίζετε σημάδια από χτυπήματα, σπασμένες τρίχες ή μικρές πληγές που υποδηλώνουν τραυματισμό.
• Να αποφεύγετε τα βαθιά και λασπώδη εδάφη για ένα άλογο με μακριές κλειδώσεις, τους κλειστούς και επαναλαμβανόμενους κύκλους για ένα άλογο με έντονη κλίση προς τα μέσα (cagneux), και να φροντίζετε για το ζέσταμα αν το άλογο έχει ίσιο ταρσό.
• Να ζητάτε τη γνώμη του πεταλωτή και του κτηνιάτρου ενημερώνοντάς τους για το γνωστό ελάττωμα: εργάζονται πολύ καλύτερα όταν γνωρίζουν τι παρατηρούν και από πότε.
• Να συμβουλεύεστε χωρίς καθυστέρηση σε περίπτωση θερμότητας, οιδήματος ή χωλότητας, ακόμα και παροδικής, στο συγκεκριμένο άκρο.

Μια τελευταία συμβουλή, η οποία αφορά την εκμάθηση. Το να ξεχωρίζετε ένα άλογο με κλίση προς τα μέσα (cagneux) από ένα με κλίση προς τα έξω (panard) απαιτεί εξάσκηση του ματιού, και το μάτι εκπαιδεύεται παρατηρώντας πολλά άλογα. Οι αναβάτες που προετοιμάζονται για τις εξετάσεις ιππασίας (galops) βρίσκουν συχνά χρήσιμο να εξασκούνται σε ειδώλια και μοντέλα αλόγων για να οπτικοποιούν τα σημεία αναφοράς σε τρεις διαστάσεις πριν περάσουν στο πραγματικό άλογο, και να διατηρούν μια πλήρη θήκη με αξεσουάρ ιππασίας για την περιποίηση και την καθημερινή επιθεώρηση των άκρων. Τα υπόλοιπα μαθαίνονται στο λιβάδι, με την παρατήρηση. Για να εμβαθύνετε στο θέμα που συνδέεται πιο άμεσα με τη στάση των άκρων, η δομή του ποδιού του αλόγου αξίζει προσεκτική ανάγνωση, και η επιλογή μας που είναι αφιερωμένη στην πρακτική βρίσκεται στη συλλογή ιππασίας.

Συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη στάση των άκρων του αλόγου

Ακολουθούν σύντομες απαντήσεις στις πέντε ερωτήσεις που θέτουν συχνότερα οι αναβάτες σχετικά με τη στάση των άκρων, από την ακριβή σημασία της λέξης έως την επίπτωσή της στους αγώνες.

Τι είναι η στάση των άκρων;

Η στάση των άκρων είναι η τοποθέτηση και ο προσανατολισμός ενός μέλους του αλόγου σε σχέση με την κατακόρυφο. Ο όρος προέρχεται από το νήμα της στάθμης, το εργαλείο του χτίστη που δείχνει την τέλεια κατακόρυφο. Μιλάμε για κανονική στάση όταν τα μέλη είναι παράλληλα αν τα δούμε από μπροστά και κατακόρυφα αν τα δούμε από το πλάι, και για ελάττωμα στάσης μόλις το μέλος αποκλίνει από αυτή την αναφορά.

Ποιο είναι το συνώνυμο της στάσης των άκρων;

Στο λεξιλόγιο της ιππασίας, γίνεται λόγος αδιακρίτως για ορθότητα άκρων, διαμόρφωση των μελών ή ευθυγράμμιση των μελών. Στην κοινή γλώσσα, η ορθότητα άκρων αποκτά την έννοια της κατακορυφότητας, της ισορροπίας ή της σταθερότητας. Ένα ελάττωμα ορθότητας άκρων αποκαλείται επίσης ελάττωμα στάσης στα παλαιά ιππολογικά κείμενα.

Τι σημαίνει η έκφραση «mettre de l’aplomb» (βάζω σε ευθεία);

Σημαίνει επαναφέρω στην ευθεία, ισιώνω στην κατακόρυφο, και προέρχεται από το ίδιο νήμα της στάθμης των οικοδομικών εργασιών. Κατ’ επέκταση, η έκφραση «avoir de l’aplomb» (έχω αυτοπεποίθηση) απέκτησε στη σύγχρονη γαλλική γλώσσα την έννοια του να έχει κανείς αυτοπεποίθηση. Στο άλογο, η έκφραση εξακολουθεί να χρησιμοποιείται με την κυριολεκτική της έννοια: πρόκειται πράγματι για την κατακορυφότητα των μελών.

Πώς να γνωρίζετε αν ένα άλογο έχει σωστή ορθότητα άκρων;

Τοποθετήστε το άλογο σε επίπεδο και σκληρό έδαφος, λίγο μετά το πετάλωμα, και παρατηρήστε το διαδοχικά από μπροστά, από τα δύο προφίλ και από πίσω, και στη συνέχεια κατά τη βάδιση σε ευθεία γραμμή. Ελέγξτε ότι τα άκρα είναι παράλληλα και κάθετα, και κυρίως ότι τα δύο άκρα του ίδιου ζεύγους είναι συμμετρικά. Μια ασυμμετρία μεταξύ του αριστερού και του δεξιού άκρου αξίζει μεγαλύτερης προσοχής από μια ελαφρά απόκλιση που είναι ίδια και στις δύο πλευρές.

Μια ατέλεια στη στάση του σώματος εμποδίζει τη συμμετοχή σε αγώνες;

Όχι στη μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων. Πολλά αθλητικά άλογα σε ενεργή δράση παρουσιάζουν ένα ελαφρύ έως μέτριο ελάττωμα στη στάση των άκρων χωρίς αυτό να περιορίζει την καριέρα τους. Αυτό που μετράει είναι η αντιστοιχία μεταξύ του βαθμού του ελαττώματος, του αθλήματος που ασκείται και της έντασης της απαιτούμενης εργασίας. Ένα έντονο ελάττωμα τύπου μακρύς μετακάρπιος σύνδεσμος, οπισθοκάμπιο γόνατο ή διογκωμένη άρθρωση δικαιολογεί, ωστόσο, μια κτηνιατρική γνωμάτευση πριν δεσμευτείτε σε ένα απαιτητικό αθλητικό πρόγραμμα.

Σχετικά προϊόντα

Κατηγορίες

Αξεσουάρ ΑλόγουΚοσμήματα με ΆλογαΔιακοσμητικά με ΆλογαΚολιέ & Μενταγιόν με θέμα το άλογοΜπλουζάκια & ΦούτερΒραχιόλια Άλογο